Giải pháp minh bạch hóa đối tượng mua nhà ở xã hội

Tại hội thảo “Nhà ở xã hội: Bứt tốc nguồn cung, đảm bảo công bằng thụ hưởng” do Bộ Xây dựng và Báo Tiền Phong tổ chức ngày 12/3, ông Lê Quang Huy – Phó Tổng Giám đốc CTCP BIC Việt Nam đã đưa ra đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu chung về đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội trên nền tảng VNeID.

Theo đề xuất này, khi người dân đăng ký mua nhà ở xã hội, cơ quan quản lý nhà nước sẽ xác nhận điều kiện ngay từ đầu và cập nhật vào hệ thống dữ liệu. Doanh nghiệp chỉ cần tra cứu danh sách trên VNeID và ký hợp đồng với các đối tượng đã được xác nhận, giúp quá trình bán nhà ở xã hội minh bạch và thuận lợi hơn.

Thực trạng xét duyệt hồ sơ mua nhà ở xã hội

Hiện nay, trong quá trình triển khai các dự án nhà ở xã hội, doanh nghiệp thường là đơn vị:

• Tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua nhà

• Ký hợp đồng với người mua

• Thu tiền và bàn giao căn hộ

Tuy nhiên, việc kiểm tra điều kiện mua nhà ở xã hội của người dân lại được thực hiện theo hình thức hậu kiểm từ phía cơ quan quản lý nhà nước.

Trong trường hợp phát hiện người mua không đủ điều kiện theo quy định, doanh nghiệp phải thực hiện nhiều thủ tục phức tạp như:

• Chấm dứt hợp đồng mua bán

• Thu hồi căn hộ đã bán

• Xử lý các vấn đề tài chính liên quan

• Thực hiện lại toàn bộ quy trình bán hàng

Điều này tạo ra rủi ro lớn cho doanh nghiệp, trong khi nguyên nhân có thể không xuất phát từ phía chủ đầu tư.

Tham khảo: 2 buổi học online miễn phí

Đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu người mua nhà ở xã hội trên VNeID

Để giải quyết những bất cập trên, ông Lê Quang Huy đề xuất cơ quan nhà nước nên thực hiện việc xét duyệt đối tượng mua nhà ở xã hội ngay từ đầu.

Cụ thể, cần xây dựng một cơ sở dữ liệu tập trung trên nền tảng VNeID, trong đó lưu trữ thông tin những người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội.

Khi đó:

• Người dân đăng ký xét duyệt trên hệ thống

• Cơ quan quản lý xác nhận điều kiện

• Danh sách người đủ điều kiện được cập nhật lên cơ sở dữ liệu

Doanh nghiệp chỉ cần tra cứu hệ thống và ký hợp đồng với các đối tượng đã được xác nhận, giúp giảm thủ tục hành chính và hạn chế rủi ro pháp lý.

Xem thêm: Trung tâm đào tạo BĐS ProLand

Những vướng mắc trong quy hoạch và triển khai dự án nhà ở xã hội

Bên cạnh vấn đề xét duyệt đối tượng mua nhà, đại diện BIC Việt Nam cũng chia sẻ một số khó khăn trong quá trình triển khai dự án nhà ở xã hội.

Theo đó, nhiều dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy hoạch phân khu, nhưng khi triển khai quy hoạch chi tiết lại phát sinh vướng mắc.

Điều này khiến:

• Thời gian phê duyệt kéo dài

• Tiến độ dự án bị chậm

• Nguồn cung nhà ở xã hội bị ảnh hưởng

Do đó, doanh nghiệp kiến nghị cần đồng bộ và thống nhất quy trình phê duyệt quy hoạch, nhằm đảm bảo tiến độ phát triển dự án.

Nâng cao chất lượng nhà ở xã hội

Theo ông Lê Quang Huy, nhà ở xã hội không đồng nghĩa với chất lượng thấp. Ngay từ giai đoạn 2014 – 2015, BIC Việt Nam đã phát triển các dự án nhà ở xã hội có:

• Trung tâm thương mại

• Tiện ích nội khu

• Không gian sinh hoạt cộng đồng

Các dự án gần đây cũng tiếp tục được nâng cao chất lượng nhằm mang lại môi trường sống tốt hơn cho người dân.

Quan điểm của doanh nghiệp là nhà ở xã hội cần tiệm cận chất lượng nhà ở thương mại ở mức hợp lý, để đảm bảo giá trị thụ hưởng cho cư dân.

Đề xuất linh hoạt bố trí diện tích thương mại trong dự án nhà ở xã hội

Một vấn đề khác được doanh nghiệp phản ánh là quy định về bố trí diện tích thương mại dịch vụ trong dự án nhà ở xã hội.

Hiện nay, theo quy định:

• Chủ đầu tư phải tách 20% quỹ đất để xây dựng công trình thương mại hoặc nhà ở thương mại.

Tuy nhiên, khi đã tách quỹ đất này, diện tích thương mại dịch vụ trong khối đế của tòa nhà nhà ở xã hội lại không được bố trí.

Điều này khiến nhiều dự án trở thành các tòa nhà thuần túy để ở, với:

• Tầng 1 chủ yếu để xe

• Không có không gian thương mại dịch vụ

Hệ quả là giảm tiện ích và giá trị sử dụng cho cư dân.

Do đó, doanh nghiệp đề xuất cho phép linh hoạt bố trí diện tích thương mại dịch vụ trong khối đế của dự án nhà ở xã hội, kể cả khi đã tách 20% quỹ đất riêng.

Về nghĩa vụ tài chính liên quan đến phần diện tích thương mại này, doanh nghiệp khẳng định sẵn sàng thực hiện đầy đủ với Nhà nước theo quy định.

Kỳ vọng tháo gỡ để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội

Theo đại diện BIC Việt Nam, trong thời gian gần đây, các chính sách liên quan đến phát triển nhà ở xã hội đã có nhiều chuyển biến tích cực và cởi mở hơn.

Tinh thần chung của các cơ quan quản lý là vướng ở đâu thì tháo gỡ ở đó, thể hiện qua nhiều nghị định, nghị quyết và thông tư mới được ban hành.

Nếu các đề xuất về:

• xây dựng cơ sở dữ liệu người mua nhà ở xã hội trên VNeID,

• đồng bộ quy hoạch,

• linh hoạt bố trí diện tích thương mại trong dự án,

được xem xét và triển khai, thị trường nhà ở xã hội sẽ có thêm động lực để tăng tốc nguồn cung và đảm bảo công bằng trong tiếp cận nhà ở cho người dân.